محمد ابراهيمى وركيانى
133
تاريخ تحليلى اسلام از آغاز تا واقعه طف ( فارسي )
بدينترتيب ، اموال برجاىمانده يهوديان بنىنضير به مهاجران مسلمان اختصاص يافت ، بهجز دو تن از انصار ( سهل بن حنيف و ابودجانه ) كه به دليل نيازمندى شديد مالى ، پيامبر به آنان نيز سهمى داد . غزوهء بدر صغرا ابوسفيان در پايان جنگ احد اعلام كرد كه در سال بعد با مسلمانان در بدر روبهرو خواهد شد و پيامبر نيز پذيرفت . ازاينرو ، حضرت در سال بعد همراه هزار و پانصد نفر از ياران خود روانهء بدر شد . ابوسفيان نيز با دوهزار نفر از مكه خارج شد و تا ظهران پيش رفت ، اما هنگامى كه از آمادگى مسلمانان آگاه شد ، از حضور در بدر صرفنظر كرد و آن را به وقتى ديگر وانهاد . اين آمادگى مسلمانان و طفره رفتن ابوسفيان ، برگ برندهاى براى مسلمانان و از اين سو نشانه ضعف مردم مكه بشمار مىآمد . بدينرو ، ابوسفيان مورد ملامت همراهان خود قرار گرفت و مردم مكه نيز از اين امر ناخشنود گشتند و سپاه او را « جيش السويق » ناميدند ؛ بدينمعنا كه آنان براى جنگ نرفتند ، بلكه براى خوردن سويق و خوشگذرانى خارج گرديدند . صفوان بن اميه نيز به ابوسفيان گفت : « من در احد تو را از وعده گذاردنِ با مسلمانان براى ملاقات مجدد در بدر برحذر داشتم ، ولى تو نشنيدى و اكنون آنان بر ما جرى شده و خواهند گفت كه ما خلف وعده كردهايم . » بدينترتيب ، آنان براى جبران اين خفت در صدد جنگ احزاب برآمدند . « 1 » غزوهء احزاب يا جنگ خندق مهمترين حادثه در سال پنجم ، رويارويى پيامبر ( ص ) و يارانش با سپاه مكه و قبايل ديگرى بود كه براى نابودى آنان به مدينه آمده بودند . از آنجاكه تقريباً همهء قبايل عرب در اين جنگ با مردم مكه همكارى داشتند ، بدان جنگ احزاب گفتهاند و ازآنرو كه براى نخستين بار در جزيرة العرب حفر خندق صورت گرفت تا حملهء دشمن مهار گردد ، آن را جنگ خندق نيز ناميدهاند .
--> ( 1 ) . قرآنكريم موضع مسلمانان را در اين غزوه ستوده و اجر عظيمى را به آنان وعده داده است . ( بنگريد به : آلعمران ( 3 ) : 174 - 172 ) .